< <
1 / total: 9

ЩА­РУН JЯЩ­JА

ДЦН­JА ЩЯ­JА­ТЫ­НЫН ЩЯ­ГИ­ГЯТ­ЛЯ­РИ

"Дцн­йа щя­йа­ты ойун вя яй­лян­ъя­дян баш­га бир шей де­йил­дир. Ахи­рят йур­ду мцт­тя­ги­ляр цчцн да­ща хе­йир­ли­дир. Мя­эяр дярк ет­мир­си­низ?" ("Янам" су­ря­си, 32).


ЭИ­РИШ

Jу­ха­ры­да­кы шя­кил­дя эюр­дц­йц­нцз га­дын тях­ми­нян 70 йа­шын­да­дыр. 70 йа­шын­да­кы ин­са­нын кеч­миш­ля баь­лы ня фи­кир­дя ол­ма­сы ба­ря­дя hеч дц­шцн­мц­сц­нцз­мц?.

Бу ин­сан ким олур­са ол­сун, йа­ша­ды­ьы 70-80 илин бир эюз гыр­пы­мын­да не­ъя кеч­ди­йи­ни ан­ла­йа бил­мя­ди­йи­ни дц­шц­нцр. Щят­та юзцн­дян со­руш­са­ныз, "Бир эюз гыр­пы­мын­да эя­либ кеч­ди, не­ъя кеч­ди­йи­ни дя бил­мя­дим" де­йя­ъяк. Щяр hал­да 20 йаш­ла­рын­да икян о да ня вахт­са йаш­ла­ша­ъа­ьы­ны дц­шцн­мя­миш­ди. Ла­кин hал-hа­зыр­да узаг бир кеч­миш ки­ми эюр­дц­йц о дювр­дя ол­ма­сы ону hей­рят­лян­ди­риб чаш­ды­рыр. Бу ке­чян аны узаг сай­маг­ла ня гя­дяр сяhв ет­ди­йи­ни дя дярк едир.

Щя­йа­ты бо­йун­ъа ет­дик­ля­ри­ни йаз­ма­сы­ны вя йа да­ныш­ма­сы­ны ис­тя­ся­низ, бу­нун­ла бир дяф­тя­ри дол­ду­ра вя йа беш-ал­ты са­ат фа­си­ля­сиз да­ны­ша би­ляр. "Сон­суз ки­ми эю­рц­нян 70 ил" де­ди­йи­нин hа­мы­сы бу имиш...

Бу дц­шцн­ъя­ляр­ля йа­ша­йан ин­са­нын аь­лын­да ися бя­зи чох мц­hцм су­ал­лар вар:

-"Бир эюз гыр­пы­мын­да ке­чян бу hя­йа­тын мя­на­сы ня­дир?"

-"Мян бу 70 или ня цчцн йа­ша­дым?"

-"Бяс бун­дан сон­ра ня ола­ъаг?"

Jу­ха­ры­да­кы су­ал­ла­ра мцх­тя­лиф ъа­ваб­лар ве­рян ики груп ин­сан вар. Бун­ла­рын би­ри Ал­ла­hа инан­ма­йан, ди­эя­ри ися Ал­ла­hа гял­бян баь­ла­нан ин­сан­лар­дыр.

Би­рин­ъи груп йу­ха­ры­да­кы су­ал­лар­ла баь­лы яса­сян бе­ля дц­шц­нцр: "Щя­йа­тым бу эц­ня гя­дяр мя­на­сыз, бош мяг­сяд­ляр уь­рун­да ке­чиб эет­ди. 70 ил йа­ша­дым, ла­кин доь­ру­су, ня цчцн йа­ша­ды­ьы­мы о гя­дяр дя ан­ла­ма­дым. Яв­вял­ъя "ата-анам цчцн йа­ша­йы­рам" де­дим, сон­ра hя­йат йол­да­шым, да­hа сон­ра ися ушаг­ла­рым цчцн... Ам­ма ар­тыг юлцм йа­хын­лаш­ды. Юля­ъяк вя бу дцн­йа­дан йох олуб эе­дя­ъя­йям. Сон­ра? Сон­ра ня ола­ъа­ьы­ны бил­ми­рям, ам­ма hяр hал­да hяр шей би­тя­ъяк!"

Бу ин­са­нын бе­ля бир бош­луг ичи­ня дцш­мя­си­нин ся­бя­би онун бц­тцн каи­на­тын, ъан­лы­ла­рын вя ин­сан­ла­рын бир мяг­ся­ди­нин ол­ма­сы­ны дярк едя бил­мя­мя­си­дир. Бу мяг­сяд бц­тцн бу вар­лыг­ла­рын йа­ра­дыл­мыш ол­ма­сын­дан иря­ли эя­лир. Дц­шцн­ъя­ли ин­сан каи­на­тын вя ъан­лы­ла­рын hяр бир нюг­тя­син­дя мц­яй­йян бир план, гу­ру­луш вя аь­лын ол­ду­ьу­ну эю­рцр вя бу­на эю­ря дя бц­тцн бун­ла­рын йцк­сяк аьыл са­hи­би олан бир Jа­ра­ды­ъы тя­ря­фин­дян ор­та­йа чы­ха­рыл­ды­ьы­ны дярк едир. Бун­лар йа­ра­дыл­мыш ол­дуг­ла­ры­на, тя­са­дц­фи вя шц­ур­суз про­сес­ля йа­ран­ма­дыг­ла­ры­на эю­ря он­ла­рын мцт­ляг бир мяг­сяд­ля­ри вар. Бу мяг­ся­дин ня­дян иба­рят ол­ма­сы ися би­зя цс­тцн гцв­вя са­hи­би олан Ал­ла­hын ин­сан­ла­ра йол­эюс­тя­ри­ъи ола­раг на­зил ет­ди­йи Гу­ран­да бил­ди­ри­лир.

Бц­тцн бу hя­ги­гят­ля­ри ня­зя­ря алан вя Ал­ла­hа иман эя­ти­рян ин­сан йу­ха­ры­да­кы су­ал­ла­ра доь­ру ъа­ваб ве­ря­ъяк вя бе­ля де­йя­ъяк: "Мя­ни hяр ше­йин са­hи­би олан Ал­лаh йа­рат­ды вя бу дцн­йа­йа эюн­дяр­ди. Дцн­йа­да ол­ду­ьум мцд­дят­дя мя­ня Jа­ра­да­на гул­луг ет­мяк ямр олун­ду вя бу­ну ня дя­ря­ъя­дя едиб-ет­мя­ди­йим сы­на­ьа чя­кил­ди. Дцн­йа­нын гы­са ол­ду­ьу­ну, бир эюз гыр­пы­мын­да эя­либ ке­чя­ъя­йи­ни он­суз да би­лир­дим. Ян доь­ру ола­ны ет­дим: Ал­ла­hа гул­луг ет­дим, бу hя­йа­тын йа­лан­чы бя­зяк­ля­ри­ня ал­дан­ма­дым. Сон­ра? Щя­йа­тым бо­йу йах­шы иш­ляр ет­ди­йим вя Ал­лаh ри­за­сы­ны га­зан­маг цчцн ча­лыш­ды­ьым цчцн ябя­ди сяа­дят йе­ри олан ъян­ня­тя го­вуш­ма­ьа цмид еди­рям. Вя Ряб­би­мя го­ву­ша­ъа­ьым эц­нц бю­йцк ся­бир­сиз­лик­ля эюз­ля­йи­рям".

Jу­ха­ры­да бяhс ет­ди­йи­миз ики ин­сан ара­сын­да­кы фяр­ги кон­крет­ляш­дир­мяк вя да­hа га­ба­рыг эюс­тяр­мяк цчцн бир мя­ся­ля цзя­рин­дя да­йа­наг: Ал­ла­hын вар­лы­ьы­ны гя­бул едян hяр бир ин­сан hя­ля hя­ги­ги има­на са­hиб де­йил. Бу эцн бир чох ин­сан­лар каи­на­тын бир Jа­ра­ды­ъы тя­ря­фин­дян йа­ра­дыл­ды­ьы­ны гя­бул едир, ла­кин бу hя­ги­гя­тин онун hя­йа­ты цчцн ня гя­дяр яhя­мий­йят­ли ол­ду­ьу­ну дярк едя бил­мир. Бу ин­сан­ла­рын бир чо­ху Ал­ла­hын каи­на­ты йа­рат­ды­ьы вя сон­ра да ин­сан­ла­ры юз­ба­шы­на бу­рах­ды­ьы шя­кил­ли йан­лыш бир дц­шцн­ъя­йя ма­лик­дир.

Бе­ля ки, бу сят­hи ба­хыш бу­ъа­ьы­на Ал­ла­hын ин­сан­ла­ра йол­эюс­тя­ри­ъи ки­ми на­зил ет­ди­йи Гу­ран­да да диг­гят чя­кил­миш, айя­ляр­дя "каи­на­тын йа­ра­ды­ъы­сы ким­дир" суа­лы ве­ри­лян­дя ин­сан­ла­рын "Ал­лаh" де­йя ъа­ваб вер­дик­ля­ри, ла­кин бун­дан юз­ля­ри­ня hеч бир ня­ти­ъя чы­хар­ма­дыг­ла­ры бил­ди­рил­миш­дир:

"Щя­ги­гя­тян, яэяр сян он­лар­дан: "Эюй­ля­ри вя йе­ри ким йа­рат­мыш­дыр?" - де­йя со­руш­сан, он­лар мцт­ляг: "Ал­лаh" де­йя ъа­ваб ве­ря­ъяк­ляр. Де ки: "Щямд ол­сун Ал­ла­hа!" Ла­кин он­ла­рын як­ся­рий­йя­ти бил­мяз!" ("Лоь­ман" су­ря­си, 25).


"Анд ол­сун ки, яэяр он­лар­дан юз­ля­ри­ни ки­мин йа­рат­ды­ьы­ны со­руш­сан, мцт­ляг: "Ал­лаh!" - де­йя ъа­ваб ве­ря­ъяк­ляр! Еля ися (hаг­дан) не­ъя дюн­дя­ри­лир­ляр?" ("Зух­руф" су­ря­си, 87).

Бу сяhв дц­шцн­ъя ся­бя­би­ля дя ин­сан­ла­рын чо­ху эцн­дя­лик hя­йат­ла он­ла­ры Jа­ра­дан Ал­лаh ара­сын­да бир яла­гя йа­ра­да бил­мяз­ляр. Он­лар бе­ля эц­ман едир­ляр ки, бу дцн­йа­да hя­йат­ла­ры­ны да­вам ет­ди­ря­ъяк, юз ме­йар­ла­ры­на эю­ря йах­шы ямял­ляр­ля мяш­ьул ола­ъаг вя юл­дцк­дян сон­ра да яэяр эц­наh­ла­ры вар­са (!), бир мцд­дят ъя­за­ла­ры­ны чя­киб ъян­ня­тя эе­дя­ъяк­ляр. Бя­зи­ля­ри hят­та бу­ну да дц­шцн­мцр, Ал­лаh не­мят­ля­ри­ни гий­мят­лян­дир­мя­йян ъа­hил­ляр ки­ми "бу дцн­йа­да hяр шей гя­ни­мят­дир, Ал­лаh би­зя не­мят ве­риб, он­ла­рын ляз­зя­ти­ни да­даг" шяк­лин­дя да­ны­шыр вя баш­га hеч бир шей дц­шцн­мя­дян hя­йат­ла­ры­ны бу мян­тиг­ля ке­чи­рир­ляр.

Щал­бу­ки hя­ги­гят бе­ля де­йил. Ал­ла­hы та­ны­ма­йан вя йа Ону та­ма­ми­ля йад­дан чы­хар­мыш бу ин­сан­лар чох бю­йцк бир йан­лыш­лыг едир. Гу­ра­нын ифа­дя­си иля де­сяк: "Он­лар дцн­йа hя­йа­ты­нын за­hи­ри­ни би­лир­ляр, ахи­рят­дян ися хя­бяр­сиз­дир­ляр" ("Рум" су­ря­си, 7).

Бе­ля­лик­ля, бу га­фил ин­сан­лар hя­йа­тын hя­ги­ги цзц­нц вя мяг­ся­ди­ни гав­ра­йа, онун мц­вяг­гя­ти ол­ду­ьу­ну, "бир эюз гыр­пы­мын­да" би­тя­ъя­йи­ни ися hеч аьыл­ла­ры­на да эя­ти­ря бил­мир­ляр. Бу hя­ги­гя­ти ят­ра­фы­мыз­да да асан­лыг­ла мц­ша­hи­дя ет­мяк олар.

Халг ара­сын­да hя­йа­тын гы­са ол­ма­сы вя ке­чи­ъи­ли­йи hаг­гын­да "юлцм­лц дцн­йа", "цч эцн­лцк дцн­йа", "фа­ни дцн­йа", "hя­йат фа­ни­дир" ки­ми бя­зи де­йим­ляр вар. Ла­кин бе­ля шаб­лон сюз­ляр яс­лин­дя ин­сан­ла­рын ся­ми­ми эю­рцш­ля­ри­ни ифа­дя ет­мир. Бе­ля сюз­ляр ъя­мий­йя­тин бир адя­ти ки­ми ара­ла­рын­да да­ны­шы­лан бир сюh­бят, hят­та за­ра­фат мюв­зу­су­дур. Бе­ля ки, бе­ля де­йян ин­сан­лар бу ъцр сюз­ляр­дян дяр­hал сон­ра дцн­йа иш­ля­ри иля мяш­ьул ол­ма­ьа баш­ла­йыр­лар. Мя­ся­лян, "юлцм­лц дцн­йа", "дцн­йа­йа бир дя­фя эя­ли­рик" ки­ми сюз­ля­рин тя­мя­лин­дя "тя­бии ки, дцн­йа­ны ис­тя­ди­йин ки­ми йа­ша­ма­лы­сан" шя­кил­ли мяh­дуд бир мян­тиг иря­ли сц­рцр­ляр.

Щал­бу­ки hя­йа­тын гы­са ол­ма­сы, юлцм­лц ол­маг вя дцн­йа­йа бир дя­фя эял­мяк hяр бир ин­сан цчцн ян мц­hцм hя­ги­гят­ляр­дян­дир. Ола бил­син ки, ин­сан мц­яй­йян йа­ша гя­дяр бу hя­ги­гят­ля­ри дярк ет­мя­син, ла­кин бу­ну дярк ет­ди­йи за­ман о, бц­тцн hя­йа­ты­ны ня­зяр­дян ке­чир­мя­ли вя Ал­ла­hын он­дан тя­ляб ет­ди­йи шей­ляр­дян ют­рц hя­йа­ты­ны йе­ни­дян гур­ма­лы­дыр. Чцн­ки hя­йат гы­са­дыр, ам­ма ин­са­нын ру­hу - Ал­ла­hын ди­ля­мя­си иля - ябя­ди йа­ша­йа­ъаг. Ябя­ди hя­йат­ла мц­га­йи­ся­дя 60-70 ил­лик бир hя­йа­тын hеч бир гий­мя­ти йох­дур. Бу­ра­да ки­чи­ъик бир зювг ал­маг цчцн бц­тцн hя­йа­ты фя­да ет­мяк ися ял­бят­тя ки, аьыл­сыз­лыг­дыр.

Ла­кин бу hя­ги­гя­ти дярк ет­мя­йян ин­кар­чы­лар бц­тцн юмцр­ля­ри­ни Ал­ла­hы уну­да­раг мя­на­сыз мяг­сяд­ля­ря сярф едир­ляр. Щал­бу­ки он­ла­рын hят­та бу мя­на­сыз мяг­сяд­ля­ря дя чат­ма­сы мцм­кцн де­йил. Он­лар та­маh­кар­лыг, hя­рис­лик, аъ­эюз­лцк ичин­дя йа­ша­йыр вя hяр ан йа­ша­дыг­ла­ры вя­зий­йя­тин вя йа са­hиб ол­дуг­ла­ры­нын да­hа ар­ты­ьы­ны ис­тя­йир­ляр. О мяр­тя­бя­йя ча­тан­да ди­эя­ри­ня йцк­сял­мяк ис­тя­йир вя юля­ня гя­дяр га­не ол­ма­йа­раг сон­суз ис­тяк­ляр­ля йа­ша­йыр­лар. Он­ла­рын ар­зу ет­ди­йи эю­зял­ли­йя вя зян­эин­ли­йя бу дцн­йа­нын шярт­ля­рин­дя на­ил ол­маг мцм­кцн де­йил. Чцн­ки бу hя­йат­да он­ла­рын гар­шы­сы­на hяр за­ман са­hиб ол­дуг­ла­рын­дан да­hа йах­шы­ла­ры чы­ха­ъаг.

Мя­ся­лян, бир ин­са­нын чох бю­йцк ис­тяк­ля ал­маг ис­тя­ди­йи сон мо­дел бир ав­то­мо­би­ли тя­сяв­вцр един. Бю­йцк ис­тяк­дян сон­ра ял­дя ет­ди­йи бир ав­то­мо­би­лин чох кеч­мя­дян йе­ни мо­дел­ля­ри чы­ха­ъаг вя бун­лар онун цчцн да­hа ъа­зи­бя­дар ола­ъаг. Jа­худ да ил­ляр­ля пул топ­ла­йыб, ямяк сярф едиб са­hиб ол­ду­ьу еви тя­сяв­вцр един. Бир эцн мцт­ляг он­дан да эю­зял бир ев­ля раст­ла­ша­ъаг вя юз еви­ня гар­шы олан ис­тя­йи­ни ити­ря­ъяк. Ал­ды­ьы бу мал­ла­рын кюh­ня­ля­ряк, кор­ла­на­раг, сы­ра­дан чы­ха­раг ону на­ра­hат ет­мя­си ися баш­га бир мян­фи ъя­hят­дир.

Да­hа эю­зя­ли­ни вя йах­шы­сы­ны ах­тар­маг... Ял­дя ет­ди­йи за­ман яв­вял­ки­нин юз яhя­мий­йя­ти­ни итир­мя­си... Бир мяр­hя­ля­дян сон­ра тя­зя­нин дя кюh­нял­мя­си... Бе­ля­лик­ля, та­рих бо­йун­ъа бц­тцн ин­сан­ла­рын цз­ляш­ди­йи дар дц­шцн­ъя бу­дур. Аьыл­лы бир ин­са­нын бу hя­ги­гя­ти дц­шц­нцб дцн­йа ма­лы­нын ар­дын­ъа дцш­мяк­дян ня цчцн hеч бир ня­ти­ъя ял­дя едя бил­мя­мя­си­ни дярк ет­мя­си вя "бу эю­рц­шцн яса­сын­да hан­сы­са бир проб­лем вар" де­йя дц­шцн­мя­си ла­зым эя­лир. Ла­кин бя­зи ин­сан­лар аьыл­сыз бир шя­кил­дя дав­ра­на­раг hеч вахт на­ил ола бил­мя­йя­ъяк­ля­ри хя­йал­ла­ры­нын ар­дын­ъа гач­ма­ьа да­вам едир­ляр.

Щал­бу­ки hеч бир ин­сан бир ан сон­ра ба­шы­на ня эя­ля­ъя­йи­ни би­ля бил­мяз. Гя­за­йа дцш­мяк, йа­ра­лан­маг, ши­кяст ол­маг вя йа юл­мяк чох асан­дыр вя бун­лар чох са­дя ся­бяб­ляр­ля баш ве­рир. Юлц­мц бир ан­лыг дц­шц­нян ин­сан ися мал-дюв­ля­ти­нин, ят­ра­фын­да­кы ин­сан­ла­рын она тор­паг ал­тын­да hеч бир фай­да вер­мя­йя­ъя­йи­ни ан­ла­йа би­ляр. Вар­лы вя йа йох­сул, эю­зял вя йа чир­кин hяр бир ин­сан йал­ныз бир не­чя метр­лик бир пар­ча­йа бц­рц­ня­ряк дяфн еди­ля­ъяк.

Бе­ля­лик­ля, бу ки­таб­да сц­рят­ля ютцб ке­чян вя hеч бир зя­ма­нят ве­рил­мя­йян бу дцн­йа hя­йа­ты­нын hяр бир ъя­hя­ти ачы­лыб эюс­тя­ри­лир вя бу hя­йа­тын бц­тцн ал­да­ды­ъы сир­ля­ри бил­ди­ри­лир. Чцн­ки Ал­лаh мю­мин­ля­ря бу hя­ги­гя­ти ин­сан­ла­ра чат­дыр­маг вя­зи­фя­си­ни вер­миш, бц­тцн ин­сан­ла­ра да дцн­йа­йа ал­дан­ма­ма­ла­ры­ны вя Онун ри­за­сы­ны ял­дя ет­мя­ля­ри­ни ямр ет­миш­дир. Бир айя­дя бц­тцн ин­сан­ла­ра бе­ля бил­ди­ри­лир:

"Ей ин­сан­лар! Шцб­hя­сиз ки, Ал­ла­hын вя­ди hаг­дыр. Дцн­йа hя­йа­ты си­зи ал­дат­ма­сын..." ("Фа­тир" су­ря­си, 5).

 

 
 

    
1 / total 9
Harun Yəhya əsərlərinin nəticəsi| About this site | Ana Səhifəniz Edin | Add to favorites
Bu saytda yayımlanan bütün materiallar sayta istinad edilərək qonorar ödənilmədən köçürülə və çoxaldıla bilər.
© 1994 Harun Yəhya. www.harunyahya.org
page_top